Miasto Leszno ma swoje początki w osadnictwie śląskich i niemieckich protestantów, czeskich husytów, żydowskich kupców. Im i ich kupieckiej, handlowej i rzemieślniczej pracy oraz kulturowej i religijnej różnorodności, która przynosiła duży dochód polskim właścicielom i państwu, miasto zawdzięcza też swój rozwój i rozkwit, największy w XVIII wieku.

Muzeum Okręgowe w Lesznie, mieszczące się w zabytkowym budynku synagogi, która szczęśliwie przetrwała do naszych czasów, od trzech dziesięcioleci przypomina i przywraca mieszkańcom miasta pamięć i świadomość jego wielokulturowych korzeni. Wielokrotnie też opowiadało – poprzez wystawy i wydawnictw – o leszczyńskich Żydach. Otwarta w tym tygodniu wystawa planszowa „Dziedzictwo. Leszczyńscy Żydzi” nie jest niczym nadzwyczajnym w tym mieście. Ale jest wydarzeniem ważnym. Jak pisze kurator wystawy, Dariusz Czwojdrak, wystawa „Stanowi jedną z wielu ścieżek pozwalających poznać fenomen Leszna, jako miasta otwartego dla wszystkich”.
Fakt, że ekspozycja została urządzona na ulicy przed budynkiem muzeum w okresie, kiedy w Polsce narasta najgorszego rodzaju nacjonalizm łączący się ksenofobizmem i antysemityzmem – także za sprawą wykorzystujących i kreujących te nastroje we własnym interesie polityków - jest czymś dającym nadzieję. Dlatego dobrze że tę ekspozycję przygotowano. Ja odczytuję ją jako głos rozsądku i historycznej prawdy, przeciwstawiającej się złej woli i emocjom oraz niszczącym życie społeczne ideologiom.

Wystawa „Dziedzictwo. Leszczyńscy Żydzi” potrwa do 28 lutego 2026 roku na ulicy – nomen omen – Gabriela Narutowicza przed numerem 31, gdzie znajduje się Muzeum Okręgowe w dawnej synagodze. Kuratorem wystawy jest znawca historii Żydów południowo-zachodniej Wielkopolski Dariusz Czwojdrak, a autorem jej graficznego opracowania Tomasz Sikorski. Ekspozycji towarzyszy publikacja nosząca ten tytuł. 

Można ją także zobaczyć a nawet pobrać na stronie Muzeum Okręgowego w Lesznie: https://muzeum.leszno.pl/wystawa/wystawa-planszowa-dziedzictwo-leszczynscy-zydzi

Tekst został opublikowany w ramach projektu rozbudowy portalu „Chaim/Życie” w roku 2025 wspartego finansowo przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego i realizowanego przez Fundację Tu żyli Żydzi.